به گزارش خبرنگار آفاق آنلاین از ساری، سیده سمیه نقیبیعضو هیأت علمی گروه مهندسی پزشکی دانشگاه علوم و فنون مازندران، با اشاره به نقش پژوهشهای مهندسی پزشکی در پاسخ به نیاز روزافزون نظام سلامت به تجهیزات دقیق، کمهزینه و بومی، گفت: پژوهشهای این حوزه میتوانند از طراحی تجهیزات پزشکی تا ارتقای تشخیص و مراقبت از بیماران، نقش مؤثری در حل مشکلات واقعی حوزه درمان ایفا کنند.
وی افزود: امروزه حجم دادههای پزشکی تولیدشده در مراکز درمانی بهطور چشمگیری افزایش یافته است و هر روز هزاران نوار قلب (ECG)، سیگنال مغزی (EEG)، تصویر ماموگرافی، MRI و CT ثبت میشود که تفسیر دقیق آنها نیازمند دانش تخصصی، تجربه و صرف زمان است.
عضو هیأت علمی گروه مهندسی پزشکی دانشگاه علوم و فنون مازندران ادامه داد: از سوی دیگر، افزایش تعداد بیماران، کمبود برخی پزشکان متخصص و ضرورت تشخیص سریع بیماریهایی مانند سکته مغزی، سرطان و آریتمیهای قلبی، اهمیت استفاده از فناوریهای نوین را بیش از گذشته آشکار کرده است.
نقیبی با اشاره به افزایش جمعیت سالمندان و بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن گفت: نیاز به پایش مستمر بیماران در خارج از مراکز درمانی نیز به یکی از چالشهای مهم نظام سلامت تبدیل شده است.
وی تصریح کرد: در مهندسی پزشکی تلاش میکنیم با بهرهگیری از هوش مصنوعی، پردازش سیگنالهای زیستی و پردازش تصاویر پزشکی، سامانههای هوشمند کمکتشخیصی و تجهیزات پزشکی هوشمند را توسعه دهیم.
وی ادامه داد: این سامانهها میتوانند پس از دریافت دادههای پزشکی، مانند تصاویر MRI، CT، ماموگرافی یا سیگنالهای ECG و EEG، آنها را در مدت کوتاهی تحلیل کرده و یافتههای مشکوک را برای بررسی نهایی در اختیار پزشک قرار دهند.
این عضو هیأت علمی اظهار کرد: تشخیص زودهنگام تومورهای مغزی، ضایعات ریوی، سرطان سینه، پیشبینی آریتمیهای قلبی و احتمال وقوع حملات صرع، از جمله کاربردهای این فناوریهاست که میتواند سرعت و دقت تصمیمگیری پزشک را افزایش دهد.
نقیبی گفت: هدف نهایی این پژوهشها، حرکت به سمت پزشکی هوشمند و شخصیسازیشده است؛ بهگونهای که تصمیمهای تشخیصی و درمانی بر اساس شرایط، ویژگیها و دادههای اختصاصی هر بیمار اتخاذ شود و هر فرد مناسبترین مراقبت و درمان را دریافت کند.
وی افزود: در کنار این حوزه، طراحی و ساخت تجهیزات هوشمند مراقبت در منزل (Home Care) نیز از محورهای مهم پژوهشی مهندسی پزشکی به شمار میرود.
عضو هیأت علمی گروه مهندسی پزشکی دانشگاه علوم و فنون مازندران بیان کرد: این تجهیزات قادرند علائم حیاتی مانند نوار قلب، فشار خون، قند خون و سطح اکسیژن خون را بهصورت مداوم ثبت و تحلیل کنند و در صورت مشاهده وضعیت غیرطبیعی، به بیمار، خانواده یا پزشک هشدار دهند.
وی خاطرنشان کرد: در برخی کاربردها، مانند سامانههای هوشمند مدیریت دیابت، این تجهیزات میتوانند فرآیند درمان را بهصورت خودکار و تحت نظارت پزشک مدیریت کنند.
نقیبی ادامه داد: چنین فناوریهایی علاوه بر افزایش ایمنی بیماران، امکان مراقبت مستمر را بدون نیاز به بستریهای غیرضروری فراهم میکنند.
وی با اشاره به دستاوردهای این فناوریها گفت: کاربرد سامانههای هوشمند موجب میشود بیماریها در مراحل اولیه شناسایی شوند، زمان تشخیص کاهش یابد و احتمال خطاهای ناشی از حجم بالای دادههای پزشکی کمتر شود.
وی افزود: در نتیجه، پزشکان با بهرهگیری از یک ابزار کمکی هوشمند میتوانند تصمیمهای سریعتر و دقیقتری اتخاذ کنند و بیماران نیز درمان مناسب را در زمان طلایی دریافت کنند.
این عضو هیأت علمی اظهار کرد: توسعه تجهیزات هوشمند مراقبت در منزل نیز میتواند کیفیت زندگی بیماران مزمن و سالمندان را ارتقا دهد، مراجعات غیرضروری به مراکز درمانی را کاهش دهد و به مدیریت هزینههای نظام سلامت کمک کند.
نقیبی همچنین تأکید کرد: توسعه این فناوریها در دانشگاهها، زمینه تولید تجهیزات پزشکی بومی، کاهش وابستگی به محصولات وارداتی، تقویت شرکتهای دانشبنیان و توسعه اقتصاد دانشبنیان کشور را فراهم خواهد کرد.
وی خاطرنشان کرد: مهندسی پزشکی، نقطه تلاقی دانش مهندسی و علوم پزشکی است؛ جایی که پژوهشهای دانشگاهی به فناوریهای کاربردی تبدیل میشوند تا در کنار پزشک، تشخیص را دقیقتر، درمان را مؤثرتر و کیفیت زندگی بیماران را بهتر کنند.
- نویسنده : امید اسمعیلی
