حاشیه نشینی معضلی بی پایان

سه شنبه 15 آبان 1397 بازدید: 117 کد خبر: 12817 [نسخه چاپی]
حاشیه نشینی معضلی که با بی توجهی و بی عدالتی ایجاد شده است .
به گزارش خبر گزاری آفاق ، حاشیه نشینی پدیده ای است که با اسکان غیر بومی و بدون مجوز گروه بزرگی از مردم در مکانی ، کناره شهرها ایجاد شده است . این معضل در ایران به صورت شهرک نشینی درحومه شهرها دیده می شود .
حاشیه نشینی در ایران بعد از اصلاحات ارضی که ناشی از ترس امریکا از انقلاب دهقانی بود ، مطرح شد و با برنامه ریزی های مبتنی بر الگوی سرمایه داری حاصل از ذهن برنامه ریزان غرب گرا شدت یافت و در حال حاضر به بحرانی بزرگ در شهرها تبدیل شده است . بحرانی که ریشه بخش عمده مخاطرات اخلاقی و اجتماعی شهرهاست . بحرانی که اگر نگرش درستی داشته باشیم که از نگاه تهدید به فرصت تبدیل شود و کلید حل مشکل را می توانیم در دستان خود حاشیه نشینان ببینیم . و با نگاهی مبتنی بر کرامت انسانی توانایی های آنان در مدیریت و بهسازی محل سکونت شان را بارور ساخت . البته باایجاد اشتغال و افزایش درآمد می توان حاشیه نشینی را تا حدودی کنترل کرد .
سرمنشا حاشیه نشینی درایران باید پیدا و بررسی شود که در چه استان هایی این معضل بیشتر از همه دیده می شود . در استان هایی همچون سیستان و بلوچستان ، خراسان جنوبی بدلیل کمبود آب و از بین رفتن فعالیت کشاورزی مهاجرت بیشتر از سایر استان هاست .
بی توجهی به توسعه روستایی در ایران و توجه روز افزون به توسعه صنعت یکی دیگر از معضلات پیش روی ایران است که عملا توسعه روستایی کشور بااین روند کنار گذاشته شد . و هیچ توجه قابل قبولی در جهت احیاء روستاها صورت نگرفته و متاسفانه امکاناتی در بخش کشاورزی و دامپروری ندارد . باید توجه داشته باشیم که بیشترین آسیب ها در همین بخش ها بوده است .
اگر معضل حاشیه نشینی در ایران حل نشود ، مشکلات زیادی در بخش های اجتماعی ، اقتصادی و ... گسترده ای را برای جامعه در پی خواهد داشت .
محمد محمدی دکترای علوم سیاسی وعضو هیئت علمی دانشگاه آیت آملی دراین باره گفت ؛ می بایست سرچشمه حاشیه نشینی و سکونت گاه های غیر مجاز درایران را درست کنیم . توسعه باید در روستاها پایدار باشد تا امکان بدست آوردن معیشت فراهم شود . و برای تامین معیشت روستایی مجبور نباشد در شهر کار کند . شخص روستایی تخصص خاصی ندارد و بدلیل هزینه سنگین اجاره خانه و مخارج زندگی به حاشیه شهرها کشانده شوند و بدلیل نداشتن تخصص به سمت شغل های کاذبی بروند که برای ایجاد تولید هم کمکی نمی کند . درسیستان و بلوچستان به لحاظ تشابه آب و هوایی با جنوب شرق آسیا با ایجاد تولیدات گلخانه ای و کشت میوه هایی همچون موز ، انبه و .‌‌.. که بازار خوبی هم در داخل و حتی خارج از کشور به خصوص در اروپا بدلیل شرایط خاص آب و هوایی تولیدات کشاورزی ندارند بسیار حائز اهمیت است و درآمد پایداری را برای خانوار های این استان ها به وجود می آورد . در این رابطه یک سری پروژه زود بازده با مدیریت دولت شکل بگیرد و در تولیدات ارگانیک ، میوه های خشک و ... دولت مدیریت شده وارد شود . بخش خصوصی در حال حاضر
بدلیل ریسک بالا و نداشتن سود فعلا وارد نمی شود . با چنین اقداماتی دراین استان ها می توان گفت بخشی از مشکلات معیشت مهاجران ناخواسته یا حاشیه نشینان شهرهای بزرگ حل شود . در زمان انتخابات کاندیداها به آرای حاشیه نشینان نیاز دارند و این سیاست عوام فریبانه حائز اهمیت می شود . در صورتی که چنین طرز تفکری مشکلات حاشیه نشینی را برطرف نخواهد شد . معضل کنونی حاشیه نشینی ایران به تنهایی از طرف دولت برطرف نخواهد شد بلکه دراین شرایط دولت می تواند با کمک سازمان های مردم نهاد برای توسعه فرهنگی و اجتماعی این مناطق تلاش وهمکاری کنند تا بخشی از مشکلات حاشیه نشینی برطرف شود . برای حاشیه نشینان در حال حاضر حداقل زندگی فراهم نباشد به سمت کارهای غیر اخلاقی و ... کشیده می شوند . تا حدودی مقصر هم نیستند به خاطر اینکه از حداقل زندگی بی بهره هستند و تنها راه برای ادامه حیات را همین مسیر می دانند چون هیچ امکاناتی برای یک زندگی معمولی را ندارند . مسئله بقا و ادامه زندگی در اینجا مطرح می باشد .
حاشیه نشینان هم حق زندگی دارند . متاسفانه امروزه ارگان هایی همچون شهرداری در مورد حاشیه نشینان سعی می کنند رابطه این مناطق با مناطق دیگر شهری را به کلی قطع کنند . قطع رابطه راه حل مشکل نیست . بنیادی ترین راه حل برخورداری حاشیه نشینان از حداقل امکانات برای زندگی است .
حاشیه نشینان رانده شده از همه جاست و در بدترین قسمت شهر زندگی می کنند و نسبت به جامعه ای که او را گوشه نشین کرده کینه می کند . او برای بقا دست به هر کاری می زند تا از حداقل امکانات زندگی بهره مند شود .
توزیع فضای سبز هم یکی از راهای ساده در برخورداری مردم این مناطق از امکانات حداقلی شهری می باشد .
حاشیه نشینان برای کسب درآمد بالا به شهرها پناه می برند عوامل اقتصادی نقش مهم و کلیدی
در ظهور و گسترش حاشیه نشینی دارد به منظور کنترل و در صورت امکان حذف این پدیده باید به ایجاد تعادل فضایی درسطح مناطق دست یافت با توانمندیها و امکانات موجود تدوین نمود . در چنین صورتی تعادل در تمامی مناطق برقرار خواهد شد .
سامره نصیری