نقش فضای مجازی در پیوست یا گسست زندگی خانوادگی

چهارشنبه 05 مهر 1396 بازدید: 133 کد خبر: 12693 [نسخه چاپی]

 

خانواده، محمل سیر دادن آدمی به سوی کما لات است و هیچ پایگاهی هم چون خانواده نمی تواند چنین نقش تکامل بخش و انسان سازی داشته باشد. انسان برای رشد و تعالی، نیاز به آرامش روحی، جسمی و عاطفی دارد واین همه در خانواده تأمین می شود.

مهم ترین و تأثیر گذارترین کارکرد خانواده، کارکرد تربیتی است. خانواده علاوه بر به دنیا آوردن فرزند،

وظیفه ی مهم تربیت را نیز بر عهده دارد.1

افرادی که در مقطع زمانی خاص به دنیا می آیند تقریباً تحت تأثیر حوادث فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و

اقتصادی قرار می گیرند. در ایران عزیز ما نسل اول انقلاب، با شرکت در انقلاب اسلامی، تجربه ی مشترک

و روحیات خاصی را برای آن ها رقم زد. نسل دوم انقلاب، به سبب حضور در جبهه و جنگ، به شکل عمیقی

با آرمان های انقلاب امتزاج یافتند. نسل سوم انقلاب، نه تنها تجربیات حماسی پرشور انقلاب و دفاع مقدس رانداشتند بلکه با مفاهیم جدید هم چون دهکده ی واحد جهانی، انفجار اطلاعاتی و مانند آن سروکار یافتند.

از این رو، از لحاظ روان شناسی، نسل سوم با نسل اول و دوم متفاوت است.

جهان امروز، جهان حاکمیت فرهنگ دیجیتالی، گسترش ارتباطات الکترونیکی، ظهور مدارس مجازی و

نفوذ امواج نامرئی در فراسوی زمان و مکان قراردادی است. قابلیت های پرتوان فضای مجازی و اینترنت در گسترش فناوری ارتباطات، موج جدیدی از تحولا ت رسانه ای را در سطح جهان ایجاد کرده است. در حقیقت ابزارهای فن آوری به منزله سفری تخیلی به فضاهایی است که زمان و مکان در آن فضاها از جنس دیگر و با مفهوم متفاوت از مفاهیم سنتی،ظاهر می شوند. همین تفاوت ها و تحولا ت مفهومی در قلمرو فرهنگ رسانه ای، موجب شده است خصوصیات و بنیادهای زندگی نسل کنونی با نسل گذشته، فاصله ای عمیق و گسستی آشتی ناپذیر پیدا کند.

مهم ترین ابزار تهاجم فرهنگی از دیدگاه دشمن، رسانه ها و در رأس آن ها اینترنت و ماهواره است.مقام معظم رهبری در خصوص اهمیت این مسأله چنین فرمودند:« بنده از ماهواره و اینترنت و رمان ها و فیلم ها

و آهنگ ها و حرف های فاسد کاملاً خبر دارم و آن ها را دست کم نمی گیرم.»

عادت به اینترنت و شبکه های مجازی، عادتی رفتاری ا ست و مانند عادت به مواد مخدر نیست که هدف

از درمان، ترک و پرهیز از آن ماده با شد. افرادی که مدت زمان زیادی در طول روز با فضای مجازی سپری می کنند، برای این که بتوانند خود را با این استفاده ی افراطی هماهنگ کنند، الگوی خواب خود را تغییر می دهند. با این که می دانند صبح زود بایدبه مدرسه یا محل کار بروند اما تا پاسی از شب مشغول گشت زدن در شبکه های اجتماعی و محیط های سایبری هستند و به دلیل این برنامه ریزی نامنظم خواب، دچار خستگی مفرط و آسیب های جسمی شده، حتی ممکن است ایمنی بدن آن ها نیز کاهش یابد. هم چنین استفاده ی افراطی از این محیط ها موجب می گردد فرد زمان کمتری به فعالیت های ورزشی اختصاص دهد و بیماری هایی نظیر کمر درد، گردن درد، درد چشم، درد مچ دست و ... بروز کند.

 

نقش خانواده و مدیریت تربیتی و نظارتی والدین در مواجهه با این فضاها می تواند نظام رفتاری فرزندان را در نحوه ی ا ستفاده از سایت های اینترنتی و محیط های سایبری تعیین کند. هر چند دولت ها نیز در کنترل و هدایت این ر سانه ها مسئولیت سنگینی دارند اما خانواده با توجه به شناختی که از ظرفیت ها، نیازها و حساسیت های فرزندان خود دارند، از اهمیت بیشتری برخوردار است.

با توجه به گسترش روز افزون رسانه های ارتباط جمعی از جمله اینترنت و فضاهای مجازی و وارد شدن

این ابزارها به زندگی خانوادگی انسان های امروزی، نمی توان انتظار داشت که به طور کل این وسایل از زندگی جوامع امروزی حذف گردد زیرا این فن آوری اطلاعاتی جدید تا حدی موجب رفاه شده و مزیّت هایی نیز دارد اما این رسانه ها دارای آسیب ها و آفاتی هستند که باید به آن توجه کافی داشت. یکی از مهم ترین خطرهای ارتباط بی رویه با فضای مجازی، دور شدن اعضای خانواده از یکدیگر و به وجود آمدن گسست میان آن هاست.

پس والدین باید تلاش نمایند تا اولا آگاهی خود را از ماهیت فضاهای مجازی و آسیب ها و خطرات آن افزایش دهند و ثانیاً با برقراری ارتباط مناسب با فرزندان و پرکردن اوقات فراغتشان، مانع از استفاده ی افراطی آن ها ازشبکه های مجازی شده و شرایطر ا برای پیوست هر چه بیشتر اعضای خانواده فراهم آورند.

                                     

برداشت از تحقیق نقش فضای مجازی در پیوست یا گسست زندگی خانوادگی .

حوزه علمیه حضرت فاطمه زهرا (س)